Mówi się, że dziecko wychowywane przez jedno z rodziców, w przyszłości może mieć problemy. Rozwija się ono po prostu inaczej. Jeśli brakuje im ojca, grozi to niskim poczuciem własnej wartości i problemami w kontaktach interpersonalnych. Syn musi mieć wzorzec do naśladowania, natomiast córka uczy się obcowania z mężczyzną, a ojciec postępuje jednak inaczej niż matka – zazwyczaj bardzo stanowczo, zachęcająco do podejmowania inicjatyw w życiu. Jeśli dziecko wychowuje się bez matki, brakuje mu natomiast zrozumienia i czułości.

Dziecko wychowujące się w niepełnej rodzinie może mieć przede wszystkim problem z założeniem własnej. Problem można rozpatrywać także z drugiej strony. Jak samotny rodzic ma sobie radzić? Jak wychowywać dziecko i pracować jednocześnie? Najlepiej by dzieckiem zajmował się ktoś z rodziny, ale jeśli to konieczne, dziecko można zaprowadzać do żłobka lub przedszkola. Wbrew pozorom, przynosi to korzyści – dziecko uczy się współżycia społecznego i dogadywania z rówieśnikami.

Mówiąc w skrócie, rodzicielstwo świadome to inaczej planowane. Nie ma tu więc mowy o wpadkach. Zatem, idąc dalej tym tropem, nie dochodzi do niego wśród zbyt młodych ludzi. O dzieciach powinno się myśleć, mając stałego partnera, najlepiej po ślubie i posiadać takie warunki, by zapewnić dziecku godny byt i właściwą opiekę. Trzeba być też świadomym wielu rzeczy w trakcie samej ciąży, jak choćby tego, że należy unikać stresu i zdrowo się odżywiać.

Aby świadome rodzicielstwo było czymś normalnym, stanem rzeczy na porządku dziennym, powstała akcja „Kiedy 1+1=3” uruchomiona w 2008 roku. W jej ramach można zasięgnąć opinii ginekologa i zapytać np. o metody antykoncepcji, niekonieczne te naturalne. Działania prowadzone w ramach tej kampanii mają uświadomić o takich prostych faktach, jak to, że podczas pierwszego razu także można zajść w ciążę, tak samo jak podczas pettingu czy stosunku przerywanego.

Prawo pracy mówi o tym, że ciężarne nie mogą być zatrudniane do prac ciężkich, uciążliwych dla ich zdrowie. Pracodawca nie może wtedy rozwiązać z nimi umowy o pracę, chyba, że ma ku temu istotne powody i otrzyma na to zgodę zakładowej organizacji związkowej. Taka umowa oczywiście przestaje obowiązywać, kiedy następuje likwidacja pracodawcy lub zostaje ogłoszona upadłość. Pewne zasady odnoszą się do zatrudniania kobiet w ciąży. Nie może ona pracować w nadgodzinach ani też nocą i nie powinna zostać oddelegowana poza stałe miejsce pracy.

Matce przysługuje urlop macierzyński, którego długość zależy od ilości dzieci urodzonych podczas jednego porodu: przy jednym jest to okres 20 tygodni, przy dwóch już 31 tygodni. Musi ona wykorzystać co najmniej dwa tygodnie tego urlopu, ale reszty może się zrzec. Istnieje także prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego trwającego od trzech do ośmiu tygodni. W trakcie takiego urlopu obowiązuje zasiłek. Jak widać, prawo ustanawia wiele zasad zachęcających kobiety do zajścia w ciążę.

Program zajęć obejmuje sens biologiczny seksu, fizjologię człowieka, płodność, przebieg ciąży, choroby weneryczne, antykoncepcję. Często dzieciom pokazuje się filmy, które krok po kroku pokazują, jak dziecko rozwija się w ciele matki. W niektórych szkołach natomiast nastoletnie dziewczynki otrzymują lalki, które płaczą i należy się nimi zajmować tak jak dzieckiem, by dowiedzieć się, że to bardzo duży obowiązek. Oczywiście to, czy nastolatka wzięła sobie obowiązek do serca, nauczyciel dowiaduję się po parametrach zapisanych w urządzeniu wmontowanym w lalkę.

Za edukację seksualną w dużej mierze powinni być odpowiedzialni rodzice. Mogą oni przekazać dziecku podstawową wiedzę na temat dojrzałości emocjonalnej, współżycia i niespodziewanych skutków stosunków seksualnych. W szkołach natomiast nie powinno się mówić, że seks jest czymś złym, ale za to skutecznie uświadamiać i informować, że antykoncepcja, choć zabroniona przez kościół, pomaga nie tylko zapobiec niechcianej ciąży, ale także chorobom wenerycznym.

Adopcja, czyli inaczej rodzicielstwo zastępcze, wymaga jednak spełnienia szeregu warunków. Aby je poznać, najlepiej udać się do ośrodka adopcyjno-opiekuńczego. Tam zainteresowani dowiedzą się, że muszą posiadać odpowiednie kwalifikacje osobiste, mieć pełną zdolność do czynności prawnych i że mieć adoptowanym a adoptującym musi być odpowiednia różnica wieku. Poznają oni także rodzaje zaświadczeń, jakie muszą przedstawić. Są to m.in. akt małżeństwa, zaświadczenie o niekaralności, o braku zdrowotnych przeciwwskazań wydanych przez lekarza rodzinnego oraz psychiatrę, o zatrudnieniu oraz zarobkach, a wreszcie opinie z zakładu pracy i od przyjaciół.

Rodzicielstwo zastępcze kojarzy się też, a może i przede wszystkim, z rodzinami zastępczymi. Jeśli dzieckiem nie ma się kto opiekować, bo np. jego biologicznym rodzicom odebrano tymczasowo do tego prawo, można się nim zaopiekować po usankcjonowaniu postanowienia sądowego odnośnie dobrowolnego aktu opiekuńczego. Różnica pomiędzy takim stanem a adopcją polega na tym, że jest to często opieka tymczasowa.

Szczególnej opieki wymaga nie tylko noworodek, ale także dziecko roczne czy kilkuletnie. Co prawda do takiego nie trzeba wstawać kilka razy w nocy, ale za to jest ono w stanie bardziej narozrabiać i zrobić sobie krzywdę. Ponadto w określonym wieku należy dziecko uczyć nowych rzeczy. Najpierw jest to odchodzenie od pieluch i przyzwyczajanie do korzystania z nocnika. Niewiele później należy oduczyć je wołania o smoczek i ssania go. Istotna jest tu przede wszystkim konsekwencja.

Wychowywanie dziecka wiąże się z okresowymi badaniami. Należy nadzorować jego rozwój, badać wagę, wzrost, oczy itd. Często podejmuje się także decyzje o wyborze żłobka, przedszkola lub opiekunki. Nie można jednak zapominać o bardziej przyziemnych sprawach, jak choćby o poświęcaniu dziecku uwagi, zachęcaniu go do rozwoju, dobrym karmieniu go. Choć z drugiej strony można rzecz, że prawdą jest, iż małe dziecko mały kłopot, duże dziecko duży kłopot.

Mówiąc w przenośni, jak mawiają niektóre kobiety, poród jest to wyciskanie melona przez dziurkę wielkości cytryny. Nie jest to jednak zbyt naukowe podejście do sprawy. Wbrew pozorom, poród to nie taka prosta sprawa. Składa się aż z czterech etapów. Pierwszy okres to niepełne rozwarcie ujścia szyjki macicy. Drugi etap trwa od całkowitego rozwarcia do urodzenia dziecka. W tym czasie trwają skurcze parte – macicy oraz mięśni brzucha. Trwa on zazwyczaj do dwóch godzin, choć mawia się, że niektóre kobiety rodzą nawet kilkanaście godzin.

Poród tak naprawdę trwa jeszcze po przyjściu dziecka na świat. Trzeci okres to okres łożyskowy, który trwa aż do wydalenia łożyska oraz błon płodowych. Powinny być one zbadane przez lekarza w celu wykluczenia niekompletnego popłodu będącego powodem niebezpiecznych powikłań. Ostatni etap to już okres poporodowy, która trwa dwie godziny od momentu właściwego porodu. Polega on po prostu na obserwacji matki, co jak widać jest niezwykle istotne także podczas ciąży.

W trakcie rozwoju płodu tworzą się jedne z najważniejszych układów – pokarmowy i nerwowy. Kształtują się wtedy chrząstki oraz palce u wszystkich kończyn. Da się zauważyć pewne elementy na twarzy. Okres rozwoju płodu dzieli się ponadto na trzy części: okres jaja płodowego (do drugiego tygodnia), okres zarodkowy (do piątego tygodnia), okres płodowy (do końca ciąży). W tym czasie dzieje się naprawdę wiele. Dla matki odczuwalny jest piąty miesiąc, kiedy zaczyna odczuwać ruchy swojego dziecka.

Mówiąc o przebiegu ciąży, nie można również pominąć samego jej rozpoznania. To nie choroba, nie jest też potrzebny lekarz, by stwierdzić, że nosi się dziecko. Kobiety prędko zaczynają podejrzewać, że coś jest nie tak (zazwyczaj). Poza spóźniającą się miesiączką, czują się po prostu inaczej. Jest wiele dolegliwości, które mogą świadczyć o zajściu w ciążę. Są to przede wszystkim mdłości, złe samopoczucie, częste oddawanie moczu itp. Łatwo to sprawdzić, robiąc test ciążowy, który w większości przypadków jest skuteczny. Nie może być jednak podstawą dalszego postępowania, bo opieka lekarza jest obowiązkiem.

Naturalne planowanie rodziny jest typowe dla osób mocno wierzących i religijnych. Kościół jest bowiem przeciwny antykoncepcji. Takie planowanie ma wiele zalet dla zdrowia kobiety. Nie szkodzi ono zdrowiu, daje możliwość diagnozowania chorób kobiecych, a także pozwala zwiększyć prawdopodobieństwo poczęcia dziecka lub też zmniejszyć to prawdopodobieństwo. Z drugiej strony takie naturalne metody planowania rodziny nie zawsze są stuprocentowo pewne. Jeśli kobieta ma nieregularny cykl, to taka metoda w ogóle nie jest skuteczna.

Skoro naturalnym planowaniem rodziny jest po prostu kalendarzyk małżeński, to jako nienaturalne metody można uznać pozostałe rodzaje antykoncepcji. Poza prezerwatywami najpopularniejsze są tabletki hormonalne, które mają bardzo dużą skuteczność. Wśród różnych metod antykoncepcji wyróżnia się również plastry, podwiązanie jajowodów, wkładki domaciczne i chirurgiczne. O ile WHO uznaje te metody antykoncepcji, o tyle naturalne planowanie rodziny nazywa sposobem określania fazy płodności.